NESTE MOMENTO ESTAMOS ABERTOSNESTE MOMENTO ESTAMOS PECHADOS
ABERTOPECHADO
HORARIOSHORARIOSHORARIOS
TARIFASTARIFASTARIFAS
LOCALIZACIÓNLOCALIZACIÓNLOCALIZACIÓN

Santiago. Historia, tradición e lenda

O descubrimento e identificación dun sepulcro, cuxos restos se atribuíron a Santiago o Maior nos territorios máis occidentais de Europa durante a década do oitocentos vinte, marcan a orixe do culto ao Apóstolo e o nacemento da peregrinación xacobea. As referencias históricas sobre tales acontecementos e a vida de Santiago estiveron sempre envoltas dunha mestura de tradición e lenda. Aínda que a tradición do enterramento do Apóstolo na Gallaecia é anterior ao seu descubrimento por Teodomiro, bispo de Iria, os documentos que relatan tal achado e o traslado do corpo desde Xerusalén son posteriores e non están exentos de certa intencionalidade. A partir do século VI esténdese a crenza de que os apóstolos estaban enterrados alí onde predicaran e a tradición occidental atribúe a Santiago a evanxelización de Hispania. Iso xustifica que antes do descubrimento (inventio) circulasen escritos que recollesen antigas tradicións transmitidas posiblemente pola Igrexa visigoda e sinalasen Finis Terrae como o lugar de enterramento de Santiago.

Tradición. A evanxelización de Hispania.

As tradicións orientais atribúenlle a Santiago a predicación en Xudea e Samaria, as occidentais resérvanlle a evanxelización da Gallaecia e demais territorios hispánicos. Despois de moitas dificultades conseguiría sete discípulos denominados varóns apostólicos que seguirían co seu labor ao regreso de Santiago a Xerusalén. Outras tradicións defenden a cristianización da península por san Paulo, que manifestaría a súa vontade de predicar en Hispania.

Talvez a chegada da nova relixión á Península viría, xunto con outros cultos orientais, da man de soldados romanos. Roma é consciente tanto do valor xeoestratéxico do noroeste como dos seus importantísimos recursos auríferos, necesarios para o mantemento de tan vasto imperio.

Ao longo deste espazo expositivo podemos observar os restos materiais das culturas que poboaron o noroeste da Península Ibérica antes da implantación da administración romana nestes territorios. A ourivería foi unha actividade notable polos importantes recursos auríferos da zona, característica que alentou a conquista por parte de Roma. Un exemplo extraordinario desta cultura é o conxunto denominado Tesouro do Recouso procedente do homónimo castro (Oroso, A Coruña), depósito de Felipe R. Cordero Carrete.

Outro dos obxectos emblemáticos desta cultura é o torques. O exemplar exposto nestas vitrinas procede do castro de Bardaos (Tordoia, A Coruña). A ourivería foi unha actividade notable polos importantes recursos auríferos da zona, e o torques, un dos adornos persoais máis característicos.

Os seguintes obxectos arqueolóxicos que atopamos remítennos ao contexto histórico da romanización e a implantación definitiva da administración romana no noroeste peninsular. Por unha banda, o tesouriño numismático de Castromaior, formado por un conxunto de denarios de prata e, por outra, os restos arqueolóxicos procedentes de Iria Flavia (Padrón, A Coruña).

Este tipo de representaciones sobre los ciclos jacobeos comienzan a tomar gran fuerza inmediatamente después del descubrimiento del sepulcro (ca. 820-830). Entre ellos, la leyenda fantástica de la traslación adquiere una singular importancia. El documento más antiguo que recoge el viaje del cuerpo apostólico desde Jaffa hasta Iria Flavia (Padrón) para enterrarlo en la actual Compostela es la carta apócrifa atribuida a un papa León (algunos autores se la asignan a León III) que se sitúa en el propio siglo IX y que llegó hasta nosotros en diferentes versiones. El propio Códice Calixtino del siglo XII recoge una de estas versiones con la finalidad de difundir el culto al Apóstol y su peregrinación. Así, el libro III del citado códice se dedica íntegramente a referir el traslado desde Jaffa. De todas formas, el libro con más éxito a nivel internacional para difundir la vida del apóstol Santiago, incluido su traslación, sería la Legenda Aurea de Santiago de la Vorágine, de la segunda mitad del siglo XIII. Recopila información elaborada sobre la translatio. Es esta la versión que puede ser considerada cómo definitiva y sin duda la que más influencia tendría en la iconografía de los siglos posteriores, tal y como se ve en esta obra.